مقدمه
علفهای هرز به عنوان یکی از عوامل کلیدی محدود کننده کشت کلزا، به دلیل رقابت در استفاده از منابع
محیطی رشد نظیر مواد غذایی و آب سبب کاهش عملکرد محصول کلزا میشود.همچنین، اختلاط بذور
علفهای هرز بویژه بذور خردل وحشی با بذور کلزا، به واسطه دارا بودن سطوح بالایی از اسید اروسیک و
گلوکوزینولات، کیفیت روغن کلزا را کاهش میدهد. به طور کلی، علفهای هرز قادرند برداشت محصول کلزا
را به تأخیر انداخته و به دلیل ایجاد غیریکنواختی در رسیدگی محصول کارایی برداشت آن را تقلیل دهند.
همچنین، با آلوده سازی بذور برداشت شده، سبب افزایش هزینه های خشک کردن، جداسازی، ضایعات، حمل و نقل و بوجاری بذور کلزا میشوند. علفهای هرز در شیوع آفات و بیماریهای کلزا و محصولات کشت بعدی تاثیرگذار هستند.
علفهای هرز ترب وحشی، خردل وحشی و کیسه کشیش نقش مهمتری در توسعه بیماریهای قارچی در مزارع کلزا ایفاء میکنند.
آستانه زیان اقتصادی در مزارع کلزا بسته به نوع علف های هر متفاوت است. به طور مثال آستانه زیان
اقتصادی علف هرز خردل وحشی حدود سه بوته در متر مربع تعیین شده است. وجود 10 و 20 بوته خردل وحشی در متر مربع میتواند ضمن نقصان کیفیت محصول، عملکرد دانه کلزا را به ترتیب 20 و 36 درصد کاهش دهد.
. تراکم علف هرز خردل وحشی در دامنه 20 تا 80 بوته در متر مربع قادر خواهد بود تعداد 5700تا 30100 عدد بذر در هر متر مربع تولید کرده و عملکرد دانه کلزا را 19 تا 77 درصد کاهش دهد.
چنانچه آلودگی محصول کلزا به علف هرز خردل وحشی بیش از 5 درصد باشد، کیفیت روغن خوراکی به میزان زیادی کاهش مییابد و ممکن است قابل استفاده نباشد.
. بدین ترتیب، کنترل علفهای هرز از مهمترین عملیات زراعی در مرحله داشت کلزا بشمار میرود.
علفهای هرز مهم مزارع کلزا
علفهای هرز مهم پهن برگ مزارع کلزا:
شلمی، خردل وحشی، سلمه تره، تربچه وحشی،
شاه تره، زلف پیر، گندمک، علف هفتبند،
شیرتیغی، کیسه کشیش، کنگر وحشی، تاج خروس وحشی
پیچک ازمک
ترب وحشی(تصویر بالا)Raphanus raphanistrum (Brassicaceae)
علف هرز ازمکCardaria draba (Brassicaceae)
escurainia sophia (Brassicaceae)خاکشیر معمولی-
Cirsium arvense (Asteraceae)کنگر وحشی)(تصویر بالا)
پیچک صحرایی
علفهای هزر باریک برگ
چچم، جو وحشی، یولاف وحشی، دم روباهی و علف خونی
مدیریت علفهای هرز در مزارع کلزا
کنترل علفهای هرز به ویژه در مراحل اولیه رشد کلزا ضروری است. کلزا در مراحل ابتدایی رشد، قدرت
رقابت با علفهای هرز را ندارد. ولی با خروج بوته های کلزا از مرحله روزت و زمستانگذرانی، قدرت رقابت
آنها با علفهای هرز افزایش پیدا میکند.
بطور کلی، از دو روش عمده شیمیایی و زراعی برای کنترل علفهای هرز مزارع کلزا استفاده میشود.
روش شیمیایی:
1-قبل از کاشت :
استفاده از علفکش ترفلان به میزان 2 لیتر در هکتار قبل از کاشت بذر کلزا در زمین که حتما باید زمین کلوخه ی نباشد وخاک نرم ویکدستی داشته باشد و رطوبت خاک در حد مناسبی باشد که علفکش بتواند در خاک پخش شود وبذور علف هرز را نابود یا از جوانه زنی ان ها پیشگیری کند.
2-بعداز کاشت: دو حالت پیش می اید:
حالت اول علکفش بوتیزان استار3 لیتر در هکتار بعداز کاشت تا قبل از سبز شدن کلزا( نهایتا تا ظهور برگ های بذری واولیه ) قابل استفاده می باشد.
حالت دوم پس از سبز شدن کلزا و استقرار علف های هرز در مزرعه که علفکش های زیر توصیه می شود:
علف کش های باریک برگ کش:
– سم گالانت سوپر به مقدار 8/0 – 6/0 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
– فوکوس به مقدار 2 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
کلتودیم 12درصد به مقدار 2 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.(24 درصد میزان مصرف 1 لیتر در هکتار)
– پنترا به مقدار 2-5/1 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
نکته : در صورت کاهش دمای هوای شبانه روز به کمتر از 10 درجه سانتیگراد نبایداز سموم علفکش نابواس اسفاده نمود. همچنین در صورت افت دمای محیط در طی شبانه روز به زیر 5 درجه سانتیگراد بایستی از کاربرد سموم علفکش گالانت و فوکوس خودداری شود.
علفکش های پهن برگ کلزا:
لونترال1 -6/0 لیتر در هکتار از مرحله 2 برگی تا قبل از گلدهی کلزا می باشد