مقدمه
علفهاي هرز به عنوان یکی از عوامل کلیدي محدود کننده کشت کلزا، به دلیل رقابت در استفاده از منابع
محیطی رشد نظیر مواد غذایی و آب سبب کاهش عملکرد محصول کلزا میشود.همچنین، اختلاط بذور
علفهاي هرز بویژه بذور خردل وحشی با بذور کلزا، به واسطه دارا بودن سطوح بالایی از اسید اروسیک و
گلوکوزینولات، کیفیت روغن کلزا را کاهش میدهد. به طور کلی، علفهاي هرز قادرند برداشت محصول کلزا
را به تأخیر انداخته و به دلیل ایجاد غیریکنواختی در رسیدگی محصول کارایی برداشت آن را تقلیل دهند.
همچنین، با آلوده سازي بذور برداشت شده، سبب افزایش هزینه هاي خشک کردن، جداسازي، ضایعات، حمل و نقل و بوجاري بذور کلزا میشوند. علفهاي هرز در شیوع آفات و بیماريهاي کلزا و محصولات کشت بعدي تاثیرگذار هستند.
علفهاي هرز ترب وحشی، خردل وحشی و کیسه کشیش نقش مهمتري در توسعه بیماريهاي قارچی در مزارع کلزا ایفاء میکنند.
آستانه زیان اقتصادي در مزارع کلزا بسته به نوع علف هاي هر متفاوت است. به طور مثال آستانه زیان
اقتصادي علف هرز خردل وحشی حدود سه بوته در متر مربع تعیین شده است. وجود 10 و 20 بوته خردل وحشی در متر مربع میتواند ضمن نقصان کیفیت محصول، عملکرد دانه کلزا را به ترتیب 20 و 36 درصد کاهش دهد.
. تراکم علف هرز خردل وحشی در دامنه 20 تا 80 بوته در متر مربع قادر خواهد بود تعداد 5700تا 30100 عدد بذر در هر متر مربع تولید کرده و عملکرد دانه کلزا را 19 تا 77 درصد کاهش دهد.
چنانچه آلودگی محصول کلزا به علف هرز خردل وحشی بیش از 5 درصد باشد، کیفیت روغن خوراکی به میزان زیادي کاهش مییابد و ممکن است قابل استفاده نباشد.
. بدین ترتیب، کنترل علفهاي هرز از مهمترین عملیات زراعی در مرحله داشت کلزا بشمار میرود.
علفهاي هرز مهم مزارع کلزا
علفهاي هرز مهم پهن برگ مزارع کلزا:
شلمی، خردل وحشی، سلمه تره، تربچه وحشی،
شاه تره، زلف پیر، گندمک، علف هفتبند،
شیرتیغی، کیسه کشیش، کنگر وحشی، تاج خروس وحشی
پیچک ازمک
ترب وحشی(تصویر بالا)Raphanus raphanistrum (Brassicaceae)
علف هرز ازمکCardaria draba (Brassicaceae)
escurainia sophia (Brassicaceae)خاکشیر معمولی-
Cirsium arvense (Asteraceae)کنگر وحشی)(تصویر بالا)
پیچک صحرایی
علفهاي هزر باریک برگ
چچم، جو وحشی، یولاف وحشی، دم روباهی و علف خونی
مدیریت علفهاي هرز در مزارع کلزا
کنترل علفهاي هرز به ویژه در مراحل اولیه رشد کلزا ضروري است. کلزا در مراحل ابتدایی رشد، قدرت
رقابت با علفهاي هرز را ندارد. ولی با خروج بوته هاي کلزا از مرحله روزت و زمستانگذرانی، قدرت رقابت
آنها با علفهاي هرز افزایش پیدا میکند.
بطور کلی، از دو روش عمده شیمیایی و زراعی براي کنترل علفهاي هرز مزارع کلزا استفاده میشود.
روش شیمیایی:
1-قبل از کاشت :
استفاده از علفکش ترفلان به میزان 2 لیتر در هکتار قبل از کاشت بذر کلزا در زمین که حتما باید زمین کلوخه ی نباشد وخاک نرم ویکدستی داشته باشد و رطوبت خاک در حد مناسبی باشد که علفکش بتواند در خاک پخش شود وبذور علف هرز را نابود یا از جوانه زنی ان ها پیشگیری کند.
2-بعداز کاشت: دو حالت پیش می اید:
حالت اول علکفش بوتیزان استار3 لیتر در هکتار بعداز کاشت تا قبل از سبز شدن کلزا( نهایتا تا ظهور برگ های بذری واولیه ) قابل استفاده می باشد.
حالت دوم پس از سبز شدن کلزا و استقرار علف های هرز در مزرعه که علفکش های زیر توصیه می شود:
علف کش های باریک برگ کش:
– سم گالانت سوپر به مقدار 8/0 – 6/0 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
– فوکوس به مقدار 2 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
کلتودیم 12درصد به مقدار 2 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.(24 درصد میزان مصرف 1 لیتر در هکتار)
– پنترا به مقدار 2-5/1 لیتر در هکتار از مرحله 3 برگی علف هرز تا قبل از به ساقه رفتن علف هرز می باشد.
نکته : در صورت کاهش دماي هواي شبانه روز به کمتر از 10 درجه سانتیگراد نبایداز سموم علفکش نابواس اسفاده نمود. همچنین در صورت افت دماي محیط در طی شبانه روز به زیر 5 درجه سانتیگراد بایستی از کاربرد سموم علفکش گالانت و فوکوس خودداري شود.
علفکش های پهن برگ کلزا:
لونترال1 -6/0 لیتر در هکتار از مرحله 2 برگی تا قبل از گلدهی کلزا می باشد